poniedziałek, 29 marca 2021

 Zasady ortograficzne - powtórka dla klasy 8c


Rz piszemy, gdy w wyrazach wymienia się na r, np.:

rowerzysta - rower,

na komputerze - komputer,

dworzec - dworca

 

Rz piszemy w zakończeniach wyrazów:

-arz

-erz

-mierz

-mistrz np.:

 

bramkarz, pisarz,

harcerz, rycerz,

ciśnieniomierz, Sandomierz,

burmistrz, zegarmistrz

 

Rz piszemy po spółgłoskach: b, p, d, t, g, k, ch, j, w, np.:

brzeg, brzoza,

przebój, sprzedawca,

drzewo, modrzew,

trzeba, patrzeć,

grzyb, pielgrzym,

chrzan, chrząszcz,

spojrzeć, ujrzeć,

wrzesień, wrzeciono

 

Wyjątki:

wyrazy: bukszpan, gżegżółka, kształt, kszyk (nazwa ptaka), piegża (nazwa ptaka), pszczoła, Pszczyna, pszenica, pszenżyto,

 

w przymiotnikach zakończonych na: - szy, - ejszy, np.: lepszy, nowszy, najlepszy, najnowszy, ładniejszy, mocniejszy, najładniejszy, najmocniejszy

 

Ż piszemy, gdy wymienia się w innych formach tego samego wyrazu lub w innych wyrazach na: g, dz, h, z, ź, s

 

np.:

książka - księga,

wstążka - wstęga,

mosiężny - mosiądz,

pieniążek - pieniądz,

drużyna - druh,

watażka - wataha,

każę (coś zrobić) - kazać,

mażę (po czymś) - mazać,

przerażenie - przerazić,

zamrażać - mroźny, mróz,

bliżej - blisko,

niżej - nisko

 

Ż piszemy po literach: l, ł, r, n,

 

np.:

lżej, ulżyć,

małże, małżeństwo,

rżysko, rżenie,

rewanż, oranżada

 

U piszemy w zakończeniach rzeczowników:

 

-un

-unek

-uchna

-uszka

-uszek

-uch

-us

-usia

zwiastun, podarunek, córuchna, staruszka, łańcuszek, maluch, raptus, mamusia

 

U piszemy w czasownikach zakończonych na:

 

-uj

-ujesz

-uje

np.: maluję, malujesz, maluje, wędruję, wędrujesz, wędruje

 

 

Ó piszemy, gdy wymienia się w innych formach tego samego wyrazu lub w innych wyrazach na: o, e, a np.:

 

stół - stoły

wiózł - wiozę

trójka - troje

przyjaciółka - przyjaciel

niósł - niesie

siódmy - siedem

skrót - skracać

mówić - mawiać

powtórzyć - powtarzać

 

Ó piszemy w wyrazach zakończonych na: - ów, np.:

 

Julianów

Tarłów

Opatów

z lasów

chłopców

 

Ó piszemy w wyrazach zakończonych na: - ówka, np.:

 

łamigłówka

pocztówka

złotówka

 

Wyjątki: skuwka, wsuwka, zasuwka.

 

Ó piszemy w wyrazach zakończonych na: - ówna, np.:

 

Nowakówna

Kucówna

 

Ó piszemy na początku wyrazów: ósemka, ósmy, ów, ówczesny, ówcześnie,ówdzie.

 

 

 Ch piszemy, gdy wymienia się w innych formach tego samego wyrazu lub w innych wyrazach na: sz

 

np.:

mucha - muszka,

wydmuchać - wydmuszka,

trochę - troszkę,

 

Ch piszemy po literze s np.: schab, schody, wschód

 

Ch piszemy na końcu wyrazów, np.: na drogach, orzech, zuch.

 

Wyjątki: druh, Boh (nazwa rzeki).


H piszemy, gdy wymienia się w innych formach tego samego wyrazu lub
w innych wyrazach na
g, ż, z, dz,

 

np.:

wahać się - waga,

druh - drużyna,

błahy - błazen

 

niedziela, 14 lutego 2021

    Za oknem mroźna zima, a uczniowie klasy VIe mieli możliwość odbyć literacką podróż w.... lato, a to dzięki wierszowi Danuty Wawiłow "Latem". 

Oto praca Mileny z VIe, której  inspiracją był właśnie ten utwór.


Człowiek wobec przestrzeni....



niedziela, 31 stycznia 2021

 Twórcze zadanie - projekt w 8c

Klasa 8c wykonała nietypowe zadanie - przełożenie refleksji na obraz..... 

A w jaki sposób miała to wykonać? 

Zadaniem ósmoklasistów było wybranie ważnego dla nich cytatu z niezwykłego utworu, jakim jest  "Mały Książę" A. de Saint Exupery i dopasowanie jego przesłania do dowolnie wybranego przez siebie zdjęcia. Zobaczcie efekty...



























środa, 2 grudnia 2020

UWAGA KONKURS! MOJA LEKTURA MNIE INSPIRUJE

 

UWAGA KONKURS!

MOJA LEKTURA MNIE INSPIRUJE

 "Już nie musisz o nic pytać, 

jeśli polubiłeś czytać" 

                    Emilia, klasa 5b

"A więc "Narnia" jest dziś w modzie, 

czytaj "Narnię" więc na co dzień" 

                            Zuzia, klasa 5b



Zapraszamy do udziału w Międzyklasowym Konkursie Online „Moja lektura mnie inspiruje” dla klas IV-VII. Twoim zadaniem jest wykonanie pracy plastycznej, która będzie ściśle związana z lekturą poznaną przez Ciebie na lekcjach języka polskiego w tym semestrze. Naszym konkursem udowodnimy,  że lektura nie musi być tylko szkolnym obowiązkiem, może być piękną literacką przygodą, która pobudza naszą wyobraźnię.

Technika wykonania pracy jest dowolna: może to być praca przestrzenna, wykonana z papieru, plasteliny, masy solnej, tektury itd.  Liczy się Twoja inwencja twórcza. Warunek: praca musi być pomysłowa, samodzielna  i musi odwoływać się do treści poznanej lektury.

Po wykonaniu należy przesłać zdjęcie lub zdjęcia dobrej jakości na adres mailowy: zadaniazpolskiego15@gmail.com z dopiskiem: Konkurs „Moja lektura mnie inspiruje” wraz z danymi wykonawcy (imię i nazwisko, klasa, tytuł lektury lub ewentualnie krótki komentarz do pracy oraz nazwisko nauczyciela – opiekuna).

Termin nadsyłania prac: do 10 stycznia 2021 r.

Zapraszamy do udziału. Zdjęcia zwycięzców zostaną opublikowane na stronie internetowej naszej szkoły.

 

 

Organizatorzy: nauczyciele języka polskiego naszej szkoły

wtorek, 3 listopada 2020

Materiały  dodatkowe dla klasy 8c :) 

Motyw rusyfikacji
w "Syzyfowych pracach" Stefana Żeromskiego



Przeczytaj uważnie tekst, aby zrozumieć, czym była rusyfikacja polskiej młodzieży.

 


"Na terenach zagarniętych przez carską Rosję w wyniku rozbiorów Polski społeczeństwo polskie było poddawane rusyfikacji. Akcja rusyfikacyjna stanowiła ściśle zaplanowaną i stale kontrolowaną operację na narodzie. Ideologowie rusyfikacji kierowali tym procesem z samej Moskwy. Niezawodnie miały działać nawet najniższe organa rosyjskie, odpowiedzialne za eliminację polskiej kultury w miastach i na wsiach.

 

Władzom carskim przeszkadzał przede wszystkim język. To polska mowa była przecież nośnikiem narodowych zwyczajów, tradycji i idei patriotycznych. W języku zachowane były fakty historyczne z dziejów Polski i duch narodu. O ile jednak trudno o wynarodowienie starszej części społeczeństwa, o tyle szkoła stanowiła doskonałe pole do pracy dla rusyfikatorów – jak sądziły carskie władze. Już w Owczarach Marcinek Borowicz styka się z zakazem mówienia po polsku. Wiechowski wykonuje swoją syzyfową pracę, wpajając polskim dzieciom obcy alfabet, gramatykę, tradycje, a nawet zwyczaje religijne. Katolicyzm jest dyskryminowany równie silnie, co polskość. Gorliwy wobec władz nauczyciel uczy czytania i pisania po rosyjsku, wytrwale wpaja uczniom słowa i melodię pieśni cerkiewnej, podczas lekcji z Marcinem Borowiczem używa jedynie rosyjskiego. Jednak nawet tak małe dzieci, jak w wiejskiej szkółce u Wiechowskiego, nie ulegają rusyfikacji. Uczniowie odczuwają wszystko, co rosyjskie, jako obce. Tylko język rodziców, rodzime tradycje, święta Kościoła Katolickiego – są małym Polakom bliskie i zrozumiałe. Podobnie reaguje okoliczna ludność wiejska, czyli rodzice dzieci. Podczas wizytacji dyrektora Jaczmieniewa rodzice skarżą się na nauczyciela. Ujawnia się wtedy ich zacofanie, nieświadomość realiów politycznych, zupełne niezrozumienie własnej sytuacji jako narodu bez państwa.

Podobny przykład działania rusyfikacji podaje Żeromski w dalszej części książki. Inspektor Sieldiew wpada we wściekłość po egzaminie gimnazjalnym i zwraca się do zgromadzonych rodziców:

Należy zrzucić pychę z serca i zabrać się do reformy. Wtedy dopiero dziecko może być przyjęte [...]. Należy jeszcze mówić z nimi [dziećmi] w domu po rosyjsku. Oto, jaka reforma przeprowadzona być musi! Pan wymagasz, żebyśmy przyjmowali pańskich synów do szkoły rosyjskiej, a sam nie umiesz czy nie chcesz mówić po rosyjsku, i do mnie, zwierzchnika tej szkoły, w murach jej ośmielasz się mówić jakimś obcym językiem! Pomyśl pan, czy to nie jest skandal?

Gdy w odpowiedzi od rodzica inspektor słyszy:

To nie jest bynajmniej skandal, jeżeli ja, nie posiadając żadnego obcego języka, przemawiam do pana inspektora tym, jaki umiem...,

Rosjanin używa groźby:

Język rosyjski tu, w tym kraju, nie jest językiem obcym, jak się panu wyrażać podoba... Za pozwoleniem... pańskie nazwisko?

Celem rusyfikatorów jest zatem całkowicie wyplenić polskość w narodzie; zmusić społeczeństwo, by nawet w domach mówiło po rosyjsku, by zapomniało o własnej historii, a przede wszystkim o wolności.

Zasady panujące w gimnazjum w Klerykowie są w pełni oparte na metodach rusyfikacji młodych Polaków. Najpierw okazuje się, że przy rekrutacji nie jest ważny faktyczny poziom wiedzy kandydatów, ale ich pochodzenie. Dzieci rosyjskie od razu mają zapewniony wstęp do szkoły. Podobnie jest z zamożnymi (szlachtą, a nawet bogatymi chłopami) oraz z lojalnymi caratowi Żydami. To dlatego pani Borowiczowa zapisuje syna na korepetycje u egzaminatora. Jest to jedyna szansa dla Marcina. Oczywiście nauczyciel nieuczciwie przyjmuje sumę z góry, ale młody Borowicz zostaje wpisany na listę uczniów. Nauka języka rosyjskiego jest w szkole priorytetem. W tym języku prowadzone są wszystkie przedmioty. Nawet na przerwach gimnazjaliści mają zakaz używania polskiej mowy. Język polski jest natomiast nadobowiązkowy, prowadzony w godzinach rannych, i polega raczej na tłumaczeniu tekstów na język rosyjski. W dodatku nauczyciel, pan Sztetter, jest tak zastraszony przez rusyfikatorów, że w ogóle nie przykłada się do lekcji, omija drażliwe (czyli polityczne) tematy, nie wspomina nawet o liście zakazanych lektur – rzeczywiście była to lista największych dzieł rodzimej literatury.

 

Życie kulturalne w gimnazjum ogranicza się do rosyjskich sztuk teatralnych, na które chłopcy są zachęcani słodyczami, rozmową z osobistościami, pochwałą u wychowawcy. Zupełnie nie jest ważny poziom artystyczny tych sztuk. Marcin Borowicz, który na złość kolegom pojawia się na przedstawieniu, nie rozumie jeszcze prawdziwych motywów działania nauczycieli, wywyższających chłopca za jego obecność w teatrze. Jest to kolejna z metod ośmieszenia tego, co polskie, a gloryfikowania tego, co rosyjskie. Nasilenie procesów rusyfikacyjnych następuje po zmianie władz szkoły. Kiedy stanowisko dyrektora obejmuje Kriestoobriadnikow, nauczyciele Polacy nie mają już szans na przemycanie polskich akcentów w edukacji. Zaczynają się przesunięcia na stanowiskach, kontrole uczniów w ich stancjach, zastraszanie zarówno gimnazjalistów, jak i kadry wykładowczej. Teraz jedynie ksiądz Wargulski ma odwagę przeciwstawić się despotycznym rozkazom rusyfikatorów.

W klasie VI uczniowie dzielą się na dwie grupy:

 

-Marcin Borowicz gromadzi wokół siebie czytelników literatury rosyjskiej i lojalistów wobec opiekuna Zabielskiego. 

-Drugie ugrupowanie to „wolnopróżniacy”, którzy skupiają się na przyjemnościach, a promocje do następnej klasy zdobywają jak najmniejszym kosztem. Szkoła wykorzystuje fakt, że w wieku kilkunastu lat chłopcom potrzebne są dodatkowe zainteresowania, jakiś wspólny cel, wokół którego zbiera się grupa przyjaciół. Jedynym, co może zaproponować carskie gimnazjum, jest koło rusofilskie. Borowicz jest tu przykładem ucznia, który wpada w sidła rusyfikacji przez własną nieświadomość, dezorientację i potrzebę wsparcia się na jakimś autorytecie. Jest to czas, kiedy chłopakowi nie pomaga już matka, która zmarła na gruźlicę, ani też stary ojciec, oddalony od aktualnych zmian w życiu syna. Taki stan rzeczy przełamuje dopiero nowy uczeń w klasie, Bernard Sieger (Zygier). Od jednej lekcji polskiego zaczyna się już dojrzewanie Marcina do świadomości własnego położenia i manipulacji w szkole, a wkrótce do patriotyzmu. Lekcje historii prowadzone tylko przez Rosjan okazują się zakłamanym wykładem, w którym Polska jawi się jako kraj obłudy, zła, zacofania, niezdolności do utrzymania własnej państwowości i kultury. Gimnazjaliści uczą się natomiast historii wspaniałej carskiej familii i osiągnięć potężnego i dobrego kraju ze stolicą w Moskwie. Wielu młodych Polaków nie słyszało ani nazwiska Mickiewicza, ani Słowackiego. Uczą się jedynie literatury rosyjskiej. Brakuje też dobrych lekcji matematyki, fizyki, przyrody – gdyż są to przedmioty, w których trudno stosować rusyfikację młodzieży, a poza tym rozwijają one wyobraźnię uczniów.

 

Żeromski przedstawia szkołę taką, jaką pamięta z lat młodości. Opisuje też moment, w którym młody człowiek dojrzewa do samodzielnego myślenia o świecie. Rusyfikatorzy nie przewidzieli, że ciągłe kontrolowanie tzw. prawomyślności, szpiegowanie uczniów, szerzenie donosicielstwa i stosowanie surowych kar cielesnych – odniosą odwrotny skutek. Wśród młodzieży zaczyna się ferment myślowy. Gimnazjaliści mają dość kłamstw i przemocy w szkole. W ostatnich klasach gimnazjum większość bohaterów Syzyfowych prac ma już wypracowane samodzielne sądy o rzeczywistości i metody walki z rusyfikacją. Okazuje się, że działanie na szkodę polskości w Klerykowie wydaje plon w postaci sporej liczby patriotów, opuszczających już mury szkoły."

 

 

Szkoła elementarna w Owczarach:


- przed lekcjami dzieci musiały modlić się po rosyjsku,
- imiona i nazwiska uczniów zmieniane były na rosyjskie,
- lekcje polegały w dużej mierze na sprawdzaniu, czy dzieci nauczyły się alfabetu; nauczyciel skupiał się głównie na lepszych uczniach,
- dzieci musiały śpiewać rosyjskie pieśni,
- materiał był opanowywany pamięciowo,
- przed wizytacją Jaczmieniewa Wiechowski uczył dzieci sposobem zwanym „na skoro” – pośpiesznie.

Gimnazjum klasyczne w Klerykowie:


- w obrębie szkoły obowiązywał język rosyjski jako urzędowy,
-rodzice byli przekonywani przez władze szkolne, że dzieci są źle przygotowane do egzaminów wstępnych, mówią po rosyjsku z niewłaściwym akcentem i dlatego należy rozmawiać z nimi w tym języku również w domu,
- ponownie uczono dzieci metodą pamięciową, bez zrozumienia treści lekcji,
- lekcje uzupełniane były zajęciami z korepetytorami po szkole, przeprowadzanymi wyłącznie w języku rosyjskim,
- z języka polskiego nigdy nie zadawano prac domowych,
- nauczyciele byli bezwzględni wobec uczniów – ośmieszali ich podczas odpytywania,
- przed nabożeństwem śpiewano hymn ku czci cara – dyrektor szkoły nakazywał, aby śpiewano go w języku rosyjskim, lecz na to nie godził się ksiądz Wargulski,
- nauczyciele Polacy zobowiązani byli do biegłego mówienia w języku rosyjskim,
- wykład z historii powszechnej mógł być przeprowadzany wyłącznie przez Rosjan,
- za rozmowy po polsku na przerwach uczniowie byli surowo karani,
- literatura polska objęta była cenzurą – uczniowie mieli ograniczony dostęp do książek,
- język polski był traktowany jako przedmiot nadobowiązkowy,
- nauczyciele Polacy nie rozmawiali poza murami szkoły z uczniami, a jeśli wymagała tego konieczność odzywali się do nich w języku rosyjskim,
- na stancjach wyznaczono „starszego”, który miał obowiązek nadzorowania młodszych kolegów,
- wprowadzono książki wydaleń w mieszkania, do których należało wpisywać każdy krok ucznia, każdą nieobecność na stancji oraz skargi na złe sprawowanie współlokatorów,
- pomocnicy gospodarzy klas i nauczyciele mieli obowiązek zwiedzania stancji w określonych odstępach czasu, zarówno w czasie dnia, jak i w nocy,
- w pokojach na stancjach odbywały się częste rewizje, przeszukiwano nawet sienniki, podsłuchiwano rozmów uczniów,
- wprowadzono zakaz posiadania polskich książek na stancjach,
- nigdy nie udzielano zezwoleń na pobyt ucznia w teatrze, kiedy wystawiana była sztuka polska,
- władze szkolne forsowały amatorskie teatry rosyjskie,
- Polacy, którzy byli na rosyjskich sztukach, stawali się ulubieńcami władz szkolnych,
- uczniowie za namową inspektora organizowali kółka samokształceniowe w celu studiowania literatury rosyjskiej i lepszego pisania ćwiczeń,
- na spotkaniach kółek uczniowie klas wyższych wygłaszali referaty polityczne. Polacy pisali wypracowania, w których szkalowali Polskę i opisywali dzieje narodu na podstawie książek, dostarczanych im przez kierownika Zabielskiego. Polskę postrzegali jako „dom niewoli, gniazdo rozbestwionej szlachty, mordującej lud ruski”. Niektórzy pisali również odezwy do Polaków i hymny na cześć Rosji,
- młodzież polska, zniechęcona do rzeczy ojczystych, kultywowała rusofilizm, który uważano za synonim „postępowości, krytycyzmu i tężyzny”,
- Władze szkolne ograniczały dostęp do książek, które mogłyby „myśl uczniów z opłotków nie tylko lojalności, ale czynnego rusofilstwa wyprowadzić na szczere pole samoistnych rozmyślań”.
- efektem systemu nauczania było to, że uczniowie nie potrafili wyrażać swoich myśli po polsku.
- nauczyciel historii, Kostriulew, na lekcjach poruszał sprawy bolesne dla Polaków, przynosił rękopiśmienne foliały, które nazywał „dopełnieniem” i wyczytywał z nich różne skandale.

 

Zapowiedź kolejnych zmian po zakończeniu edukacji przez Marcina Borowicza w gimnazjum:
- władze rozpoczęły akcję zamykania stancji, prowadzonych przez Polaków. Miały je zastąpić tzw. „Moskiewki”, a później internaty. Chciano w ten sposób zmusić uczniów do mówienia w języku rosyjskim nie tylko w murach szkoły, ale także poza nimi.

https://klp.pl/syzyfowe-prace/

poniedziałek, 26 lutego 2018

Powtórka zasad ortograficznych



Rz piszemy, gdy w wyrazach wymienia się na r, np.: rowerzysta – rower     rz:r
Rz piszemy w zakończeniach wyrazów: -arz, -erz, -mierz, -mistrz, np. pisarz, rycerz, burmistrz
 Rz piszemy po spółgłoskach: b, p, d, t, g, k, ch, j, w, np.:
 brzeg, sprzedawca, drzewo, trzeba, grzyb, krzew, chrzan, spojrzeć, wrzesień,
Wyjątki:
  • wyrazy: bukszpan, gżegżółka, kształt, kszyk (nazwa ptaka), piegża (nazwa ptaka), pszczoła, Pszczyna, pszenica, pszenżyto,
  • w przymiotnikach zakończonych na: - szy, - ejszy, np.: lepszy, nowszy, najlepszy, najnowszy, ładniejszy, mocniejszy, najładniejszy, najmocniejszy.
Ż piszemy, gdy wymienia się na: g, dz, h, z, ź, s,        Ż piszemy po literach: l, ł, r, n, np.:
np.
 książka - księga,                                                             lżej, ulżyć,
pieniążek - pieniądz,                                                       małże, małżeństwo,
drużyna - druh,                                                                rżysko, rżenie,
watażka - wataha,                                                            rewanż, oranżada.
 każę (coś zrobić) - kazać,
mażę (po czymś) - mazać,
 przerażenie - przerazić,
zamrażać - mroźny, mróz,
 bliżej - blisko,


U piszemy w zakończeniach rzeczowników: -un, -unek, -uchna, -uszka, -uszek, -uch, -us,
 -usia, -uj, -ujesz, -uje, -uję, -utki
np. zwiastun, podarunek, córuchna, staruszka, łańcuszek, maluch, raptus, mamusia, maluj, malujesz, maluje, wędruję, malutki
U piszemy w czasownikach typu: czuć, kuć, kłuć, pruć, snuć, np.: czuje, kuję, kłuję pruję, snuję.
U piszemy zawsze na końcu wyrazów, np. domu, stołu, lasu
Ó piszemy, gdy wymienia się w innych formach tego samego wyrazu lub w innych wyrazach na: o, e, a
np.:  stół – stoły      przyjaciółka – przyjaciel      skrót - skracać

Ó piszemy w wyrazach zakończonych na: - ów, np. chłopców, lasów
Ó piszemy w wyrazach zakończonych na: - ówka, np.
pocztówka
Ó piszemy w wyrazach zakończonych na: - ówna, np.Nowakówna

Wyjątki: skuwka, wsuwka, zasuwka, skuwać, zasuwać, usuwać, przesuwać

Ó piszemy na początku wyrazów: ósemka, ósmy, ów, ówczesny, ówcześnie, ówdzie.